Doğa için “gıyabi cenaze namazı” kıldılar

Bolu’nun Gerede ilçesinde fabrikalardan kaynaklanan çevre kirliliği, vatandaşların tepkisine yol açtı. Gerede Çayı’na arıtılmadan bırakılan kimyasal atıklarla ilgili davanın ilk duruşması bugün görülürken, bir grup vatandaş adliye önünde “gıyabi cenaze namazı” kılarak kirliliği protesto etti. Ayrıca, zehirli suların doldurulduğu bidonlar, sembolik bir tabuta konularak Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü’nün önüne bırakıldı.

Gerede Deri ve Karma Organize Sanayi Bölgesi’ndeki bazı fabrikaların, evsel ve kimyasal atıklarını arıtmadan Gerede Çayı’na boşaltması nedeniyle yaklaşık 15 yıldır devam eden kirlilik, vatandaşların tepkisini çekiyor. Şikayetlere rağmen Bolu Çayı ile birleşip Zonguldak Filyos’tan Karadeniz’e dökülen Gerede Çayı’ndaki kirlilik önlenemedi.

Köylüler katliamı yargıya taşıdı
Fabrikaların zehrini kustuğu dereden dolayı mağduriyet yaşayan vatandaşlar tarafından durum yargıya taşındı. Bolu 1. İdari Mahkemesi’nde görülen davanın duruşmasında mağdur vatandaşlar ve taraf avukatları hazır bulundu. Duruşma sonrası vatandaşlar adliye önünde Gerede Çayı’nda ölen doğa için “gıyabi cenaze namazı” kıldı. Yanlarında kirli su dolu bidonlar ve kurumuş ağaç dallarından yapılmış çelenklerle gelen köylüler, çevre felaketine dikkat çekti. Zehirli suların doldurulduğu bidonlar, sembolik bir tabuta konularak Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü’nün önüne bırakıldı.

“Vatandaş, mahkeme heyetinin keşif yapmasını istiyor”
Davaya katılan gözlemci Avukat Çiğdem Varoğlu, “Bu dava, ulusal olarak değerlendirilebilecek bir dava. Yıllardır süren hak ihlalinin bir sonuca varılması gereken bir dava. Vatandaş, mahkeme heyetinin orada keşif yapmasını istiyor” dedi.

“Son derece kimyasal ve kanserojen maddeler içermektedir”
Mağdurların avukatı Yakup Şahip Okumuşoğlu, “Gerede Çayı, yaklaşık 15 yıldan beri bu bölgedeki iki tane Deri Organize Sanayi Bölgesi’nin atıklarıyla kirletilmektedir. Bu durum 15 yıldır devam etmektedir. Fakat ne yazık ki hala bir çözüm bulunamamış vaziyettedir. Organize sanayi bölgesi içerisindeki arıtma sistemleri ya yeterli değil, ya çalışmıyor, ya da hala inşaat halinde. Fakat her gün, her saniye, o organize sanayi bölgesindeki üretimden kaynaklanan atık sular hiçbir arıtmaya tabi tutulmadan Gerede Çayı’na akıtılmaktadır. Bu atık sular bildiğimiz sıradan evsel atık sular değildir. İçerisinde evsel atık sular da vardır fakat asıl içerik kimyasal atık sulardır. Deri sanayisinin işlenmesi, derinin yumuşatılması ve tabakalanması noktasında kullanılan kimyasallar mevcuttur. Bu suların içinde azot ve onun çeşitli bileşikleri bulunmakta, son derece kimyasal ve kanserojen maddeler içermektedir” şeklinde konuştu.

“Bu köylerde bir zamanlar yaşam vardı fakat bu yaşamın da sonuna gelmiş vaziyetteyiz”
Okumuşoğlu, bu konunun çözümü için ilgili mercilere defalarca başvuruda bulunulduğuna dikkat çekerek, sözlerine şöyle devam etti:
“En son Valiliğe bir talepte bulunduk. ‘Siz 15 yıldan beri bu durumu seyrediyorsunuz. Halbuki mevzuatımız açık. Çaya, dereye, suya zehirli atık karıştıramazsınız, karıştırılması yasaktır. Ancak bu kirlilik her gün, her an burada devam etmektedir. Gidin, lütfen, oradaki arıtma sistemlerini devreye sokmadan, çalışmaları durdurun’ dedik. Bu kapsamda yaptığımız başvuruya idare cevap vermedi. Cevapsız bırakılarak talebimiz reddedilmiş sayıldı. Biz de bu ret işlemini dava konusu yaptık. Mahkemede hem idarenin savunmalarını tartıştık hem de bu sürecin ne kadar zamandır devam ettiğini ve Gerede Çayı’nın ne anlama geldiğini, ne halde olduğunu anlattık. Gerede Çayı, 288 kilometre boyunca akmaktadır. Bütün Batı Karadeniz’i dolaşarak en son Karadeniz’e dökülmektedir. Bu çayın çevresinde 100 civarında köy bulunmaktadır. Bu köylerde bir zamanlar yaşam vardı. Fakat artık bu yaşamın da sonuna gelmiş vaziyetteyiz. Çünkü insanlar artık bu çayın çevresinde yaşamak istememektedir. 3, 5, 10 tane firma orada gelir elde edecek diye 288 kilometre boyunca bir nehir zehirlenemez. Böyle bir şey olamaz. Üretimlerine devam etsinler, kimse buna karşı değil ama arıtmalarını da yapsınlar. O suya zehirli atık karıştırmasınlar”

“İlla ölmemiz mi gerekiyor?”
Akçaşehir köyü sakinlerinden Mustafa Halıcı ise pis koku ve çevre kirliğinin katlanılamaz bir hal aldığını ifade etti. “Biz zehirleniyoruz” ifadelerini kullanan Halıcı, “Bütün mercilere gittik, ulaşamadık. En son adalete geldik. Adalet varsa, adalet tecelli edecek mi, etmeyecek mi? Onu da hep birlikte göreceğiz. Ne kadar adalet var, onu da hep birlikte göreceğiz. Bu zulüm bugün başlamadı. Bir gün değil, 15-20 yıldır bu şekilde devam ediyor. Bu şekilde zulmediliyor. Artık buraya kadar geldik. Artık dayanılmaz, tahammül edilmez, katlanılmaz bir hal aldı. Buradaki istihdama, yatırıma göz yumarak çevreyi, vatanı, insanları mahvetmek çıkmaz bir yol haline geldi. Yani illa ölmemiz mi gerekiyor? Bizim insan olarak değerimiz nedir bu ülkede? Maddi olarak nedir bizim değerimiz? Yetkililer madem layıkıyla görevlerini yapıyor, o zaman bu rezillik nedir? Bu mavi vatansa, bu vatanın hali nedir? ‘Yeter artık’ diyoruz. Galiba öldüğümüzde değerliyiz bu ülkede. Ölmeden bir değerimiz yok, maalesef üzülerek söylüyorum. Olsaydı, bunun bir çözümü bulunurdu. Vatan zehirleniyor. Maalesef bunu bize bir düşman yapmadı. Bunu, bizden görünenler yaptı. Biz istihdama karşı değiliz. Yatırıma da karşı değiliz. Ama böyle bir istihdam olmaz olsun. Ülkemi, vatanımı, suyumu, bitkimi, hayvanımı zehirleyen istihdam olmaz olsun” diye konuştu.