Gagauz kardeşlerimiz ile üç gün…

30 yılı aşkın bir süreden bu yana dünyanın birçok ülkesine giderek, kendi adımı taşıyan “Gezi Notları” programlarını hazırladım. Yaklaşık iki hafta önce Güney Afrika Cumhuriyeti’ne değerli dostum ve kardeşim Nejdet Tıskaoğlu ile birlikte gitmiştik. İki ayrı programın yanı sıra, Nejdet kardeşimizin sahibi olduğu ve 200 Güney Afrikalının çalıştığı Elcab Kablo Güney Afrika üretim tesislerini tanıtan ayrı bir program da hazırlamıştık.

Geçtiğimiz günlerde, uzun yıllardan bu yana dostluğumuz bulunan Sezai Urgancıoğlu, Gagauzya ile ilgili bir konu açtı. Bunun üzerine Nejdet Tıskaoğlu, Sezai Urgancıoğlu ve ben Gagauzya’ya gitmeye karar verdik. Daha önce 2-3 kez gittiği için oradaki programı Sezai Urgancıoğlu’na bıraktık.

12 Temmuz Pazar günü öğle saatlerinde Türk Hava Yolları ile İstanbul Havalimanı’ndan Moldova’nın başkenti Kişinev’e hareket ettik. Yaklaşık 1 saat 10 dakikalık yolculuğun ardından Kişinev’e indik. Oradan da Uber benzeri Bolt adlı uygulamayla Komrat’a doğru yola çıktık. Komrat sınırında bizi Etulia (Tülüköy) Belediye Başkanı kıymetli kardeşimiz Natalia Popova, eşi İvan ve kızları Mira, sanki 40 yıllık akrabalarıymışız gibi karşıladılar.

Komrat’taki otelimize giderek kısa bir süre dinlendikten sonra yaklaşık 22 kilometrelik yolculuğun ardından Kongaz’a geçtik. Gagauzya’da tarihi bir şarap fabrikası olan ve günümüzde toplantı, düğün salonu ile restoran olarak kullanılan çok güzel bir tesisi ziyaret ederek işletme yetkililerinden bilgiler aldık.

İkinci günümüze erken saatlerde başladık. Komrat’tan Etulia’ya (Tülüköy) yolculuğumuz yaklaşık 1,5 saat sürdü. Yaklaşık 2 bin 100 nüfusa sahip ve belediye ile yönetilen bu şirin köyde bizi belediye binasının önündeki meydanda ellerinde ekmek ve tuz bulunan iki minik Gagauz kızımız karşıladı. “Tuz ekmek dostluğu” ya da “tuz ekmek kardeşliği” deyimini çocukluğumuzdan bu yana duymuş, ancak böyle bir duyguyu hiç yaşamamıştık. Türk töresinde yer alan bu güzel geleneği kardeş Gagauzya’nın Tülüköy’ünde yaşamak bize nasip oldu.

Bu güzel ve duygusal karşılamanın ardından çocuklardan oluşan halk oyunları ekibini izledik. Daha sonra Sayın Belediye Başkanı Natalia Popova’nın makam odasına geçerek bir röportaj gerçekleştirdik ve karşılıklı olarak hediyelerimizi takdim ettik. Ardından Gagauzya’nın 35 milletvekilinden biri olan ve Etulia’yı Gagauzya Meclisi’nde temsil eden Mihail Popov’un odasına geçerek onunla da kısa bir röportaj yaptık. Daha sonra Etulia’nın tarihi ve kültürel yapılarını, ayrıca kilisesini ziyaret ederek bu güzel köyden ayrıldık.

Türkiye Cumhuriyeti Komrat Başkonsolosumuz Sayın Eda Güç ile randevumuz vardı. Bu nedenle yeniden Etulia’dan Komrat’a döndük. Başkonsolosumuz Eda Güç Hanımefendi bizi büyük bir samimiyet ve güler yüzle karşıladı. Keyifli sohbetimizin ardından Türkiye-Gagauzya ilişkileri üzerine bir röportaj gerçekleştirdik.

Salı günü de güne erken saatlerde başladık. İlk olarak Gagauzya’nın tek televizyon kanalı olan ve BRTV gibi Türksat uydusundan yayın yapan, Gagauzca, Rusça ve Rumence yayın yapan GRT kanalında Nejdet Tıskaoğlu kardeşimizle birlikte Alöna Terzi’nin programına konuk olduk. Yaklaşık 35 dakika süren programda biz BRTV’yi, Türkiye’deki yayıncılığı ve Gagauzya ile ilgili izlenimlerimizi anlatırken, Nejdet kardeşimiz de ZONSİAD başta olmak üzere ticari konularda bilgiler verdi.

Ardından başkent Komrat’ın son derece sempatik ve başarılı Belediye Başkanı Sergei Anastasov’u ziyaret ettik. Samimi bir ortamda geçen ziyaretimizin ardından kısa bir röportaj yaptık ve karşılıklı olarak hediyelerimizi takdim ettik.

Komrat Belediyesi ziyaretimizin ardından yaklaşık 40 dakikalık yolculukla Gagauzya’nın ikinci büyük şehri Çadır-Lunga’ya geçerek Belediye Başkanı Anatoli Topal’ı ziyaret ettik. Belediye binasını restore ettirerek pırıl pırıl bir hale getiren Sayın Belediye Başkanından Çadır-Lunga hakkında bilgiler aldık. Öğle yemeğimizi burada Tierra adlı nezih bir restoranda yedik.

Yemeğimizin ardından, T.C. Komrat Başkonsolosumuz Sayın Eda Güç’ün önerisiyle Gagauzya Ticaret ve Sanayi Odası’nı ziyaret ettik. ZONSİAD Başkanı Nejdet Tıskaoğlu, Gagauzya ve Moldova ile ilgili detaylı ticari bilgiler aldı ve gelecekte yapılabilecek iş birlikleri değerlendirildi.

Yoğun programın ardından tekrar Komrat’a döndük. Bizimle yakından ilgilenen Etulia Belediye Başkanı Natalia Popova, “Sizi değerli bir iş insanıyla tanıştırmak istiyorum.” diyerek bizi Komrat’ta bir iş merkezinde Georgi Sarı ile tanıştırdı.

Sarı Altın Lojistik şirketinin sahibi olan ve Türkiye ile çok yakın ilişkileri bulunan Georgi Sarı, bizi adeta 40 yıllık dostu ve kardeşi gibi bağrına bastı, yakından ilgilendi. Bu arada akşam olmak üzereydi. “Sizi Avdarma Köyü’ne götürmek istiyorum. Orayı görmeden gitmek olmaz.” dedi. İyi ki de bize bu köyü önermiş.

1945-1946 yıllarında Gagauzya genelinde olduğu gibi bu köyde de insanların ellerindeki arpa, buğday, un ve diğer gıda ürünleri toplandığı için büyük bir kıtlık yaşanmış, insanlar açlığa mahkûm edilmiş. Köyde yaşayanların önemli bir bölümü kıtlık, yokluk ve açlık nedeniyle hayatını kaybetmiş. Ancak o insanların çocukları ve torunları bugün Gagauzya, Moldova ve çevre ülkelerde büyük şirket ve holdinglerin sahibi olmuş, köylerini örnek gösterilecek bir yer haline getirmişler.

Gagauzya’daki son günümüzde Georgi Sarı kardeşimiz otelimize geldi. Birlikte kahvaltı yaptıktan sonra bizi Komrat’taki Mustafa Kemal Atatürk Müzesi’ne, Gagauzya Meclis Binası’na, şehrin güzel bir park içerisindeki kiliseye ve Türkiye tarafından yaptırılan Recep Tayyip Erdoğan Huzurevi’ne götürdü. Buralarda “Gezi Notları” programımız için çekimler gerçekleştirdik. Ardından da bizi Komrat’tan Moldova’nın başkenti Kişinev Havalimanı’na ulaştırdı.

Kardeş Gagauzya’ya yaptığımız üç günlük kısa ziyaret, her saati ve her dakikası dolu dolu geçen, unutulmaz ve duygusal anılarla dolu bir gezi oldu. Gagauzya’daki Türk kardeşlerimize doyamadık. Onlarla dost olduk, kardeş olduk. İmkânı olan her Türk’ün Gagauzya’yı görmesini ve Türk misafirperverliğini bizzat yaşamasını gönülden tavsiye ederim.

Bize kardeş Gagauzya’da yakın ilgi gösteren, dostluklarını ve kardeşliklerini hissettiren Etulia Belediye Başkanı Natalia Popova’ya, değerli Başkonsolosumuz Sayın Eda Güç’e, Sarı Altın Lojistik Şirketi’nin sahibi Georgi Sarı’ya, değerli belediye başkanlarımıza, Gagauzların sesini dünyaya duyuran GRT Televizyonu’nun yönetici ve çalışanlarına ve kardeş Gagauz halkına yürekten teşekkür ediyorum.